Waarom jagen niet alle katten op muizen?

Katten zouden zogenaamd natuurlijke jagers moeten zijn. Zet ze in een schuur, warenhuis of je keuken en ze verdienen zo hun kostgeld terug door ongewenste beestjes weg te jagen.

En als ze dat nu niet doen? Er zijn katten die leven voor de spanning van het jagen, maar er zijn er voor wie de jacht ophoudt bij speelgoedmuizen. Zijn katten die ervoor kiezen niet te jagen een soort verloren link in de keten van het katachtige geslacht? Zijn het een soort pacifisten op vierpoten die een statement willen maken over stereotypes? Zijn ze simpelweg te lui om echt te kunnen jagen? Hoewel iedere kat anders is, lijkt het erop dat geen van deze verklaringen echt kloppend zijn. Daarom proberen onderzoekers het verschil tussen de instinctieve en het aangeleerde gedrag van katten te onderscheiden.

Instinctief of Aangeleerd?

Volgens Sciencing kan het verschil tussen instinctief en aangeleerd gedrag gemakkelijk worden uitgelegd, maar minder gemakkelijk worden geïdentificeerd in de natuur. Ze zeggen:

Het verschil tussen aangeboren en aangeleerd gedrag is dat een dier vanaf zijn geboorte een aangeboren gedragspatroon zal vertonen zonder dat daar interventie aan te pas komt. Aangeleerd gedrag is iets wat een dier ontdekt met vallen en opstaan en door te observeren.”

Een voorbeeld van onbetwistbaar instinctief gedrag is wanneer een pasgeboren zoogdier op zoek gaat naar zijn moeder om te zogen en voeden. Vaak zijn ze pas een paar minuten oud, maar toch weten ze precies wat ze moeten doen. De wetenschappelijke verklaring voor dit fenomeen is dat zoogdieren geboren worden met deze basiskennis die onmisbaar is om te overleven. De kennis is genetisch geprogrammeerd en wordt generaties lang doorgegeven. 

Pasgeboren kittens hoeven niet aangeleerd te worden hoe ze moeten zogen, maar er zijn enkele andere handelingen die minder natuurlijk voor ze zijn. Dit zijn de aangeleerde handelingen. Voor deze handelingen is tijd en ervaring nodig. Het lijkt alsof een kat weet hoe laat het is omdat ze iedere avond om 7 uur naar hun etensbakje gaan, maar in werkelijkheid heeft hij door ervaring geleerd wanneer hij een maaltijd kan verwachten. Ze zijn niet geboren met een inwendig alarm die weet dat 7 uur etenstijd is, maar ze hebben het toch uitgedokterd.

Een vage grens

Niet alle soorten gedrag kunnen makkelijk als instinct of aangeleerd worden bestempeld. Niet iedereen is het erover eens wat natuurlijk is voor katten en wat alleen natuurlijk lijkt. Het jagen en omleggen van prooi is hier een voorbeeld van. Hoewel de meeste mensen denken dat alle katten de drang voelen om muizen achterna te jagen, is het niet te verklaren waarom sommige katten dan potentiële prooi volledig negeren of zelfs bevriend met ze raken. Het kan zijn dat ze de genetica niet hebben meegekregen of dat het eigenlijk aangeleerd gedrag is.

De experimentele psycholoog Professor Kuo Zing Yang heeft vanaf de jaren 1920 tien jaar lang een experiment uitgevoerd om te proberen erachter te komen. Hij heeft verschillende kittens los van elkaar opgevoed, zonder invloed van hun moeder en zorgden ook voor de families van die katten. Zijn doel was om uit te vinden of katten instinctief wisten hoe ze op prooi moesten jagen en het moesten ombrengen of dat ze het van hun moeder leerden.

Volgens zijn resultaten worden kittens die opgevoed worden door hun moeders die jagen, zelf ook jagers. Kittens die worden opgevoed door mensen of door moederkatten die niet jagen, zullen vaker een muis negeren dan hem als prooi zien. Het onderzoek van Professor Kuo is gepubliceerd in de Journal of Comparitive Psychology in 1930. Hij schreef,

“Onze studie heeft aangetoond dat een kitten een rat kan doden, ervan kan houden, het kan haten, er bang van kan zijn of ermee kan spelen: het hangt allemaal af van de levensgeschiedenis van de kitten.”

Het gaat allemaal om mama

Dankzij het experiment van Professor Kuo, wordt er nu gedacht dat het roofzuchtige gedrag van katten minder met instinct te maken heeft en meer met hoe ze zijn opgevoed. Andere onderzoekers van kattengedrag zeggen dat jagen een combinatie is van instinct en aangeleerd gedrag. De kattentraining en –gedrag site Perfect Paws zegt,

“Katten zijn geboren met een instinct om te jagen en te achtervolgen. Ze zijn niet per se jagers die doden voor voedsel. Het doden en eten van prooi is over het algemeen aangeleerd gedrag.”

Kittens aarden naar hun moeders en als de moederkat uit een generatie van jagers komt, zal ze dit waarschijnlijk overbrengen aan haar kroost. Haar kittens hebben al het instinct om iets te volgen, maar zij moet van dat instinctief gedrag een succesvolle jacht maken. Zij laat zien hoe ze moeten stalken, springen en doden.

Kittens die al vroeg van hun moeders worden gescheiden krijgen deze levensles niet mee. Hetzelfde geldt voor kittens die worden opgevoed door moeders die niet jagen. Als de moeder nooit heeft geleerd om te jagen, kan ze het ook niet aan haar kroost leren.

Deze theorie kan verklaren waarom de kitten van een paar maanden oud die je achtergelaten vond waarschijnlijk eerder een muis je hele kast laat leeg eten dan dat hij hem wegjaagt. Als je een kat zoekt die het huis zal beschermen tegen knaagdieren, kun je het beste voor een kitten gaan die uit een jagersfamilie komt. Er is geen duidelijk onderscheid tussen wat nu precies instinct is en wat aangeleerd, maar onderzoekers doen hun best om steeds meer antwoorden te vinden. In de tussentijd kun je je kat beter accepteren voor wat ze zijn; of dat nu kundige jager of een onschuldige toeschouwer is, ze doen het nooit verkeerd.

Bron: IHeardCats


2 reacties

  • De onse is nu met pensioen en is de beste vriend van de muis geworden en kijken samen naar tom en jerry

    Michel deeterink
  • Mijn 2 katers gingen met 6 weken al bij hun moeder weg, en ik heb ze een half jaar binnen gehouden. Het zijn de beste jagers die je maar kunt bedenken, ongelofelijk hoe ze een vogeltje uit een heg heel hoog ineens in 1 sprong kunnen bemachtigen, muizen groot en klein en evenals vogels, en soms zelfs een pad of een eenden kuiken en zelfs een keer een best wel grote vogel door het kattenluikje hebben kunnen krijgen en dat die vogel gewoon rond liep, terwijl ze normaal alles opeten of alleen dood maken.

    Roelie

Laat een comment achter